فرانکنشتاین (Frankenstein) فیلمی علمی‌تخیلی و گوتیک حماسی آمریکایی محصول سال ۲۰۲۵ است که به نویسندگی و کارگردانی گیرمو دل تورو ساخته شده است. این فیلم بر اساس رمانی به همین نام اثر مری شلی از سال ۱۸۱۸ است. اسکار آیزاک در نقش ویکتور فرانکنشتاین و جیکوب الوردی در نقش مخلوق بازیگران اصلی هستند و میا گاث و کریستف والتس نقش‌های مکمل را ایفا می‌کنند. داستان فیلم زندگی دانشمندی خودخواه به نام ویکتور فرانکنشتاین را دنبال می‌کند که آزمایش‌هایش برای خلق زندگی جدید پیامدهای خطرناک و پیش‌بینی‌نشده‌ای به همراه دارد.
فیلم با گرفتار شدن کشتی اعزامی نیروی دریایی دانمارک در یخ‌های قطب شمال آغاز می‌شود. خدمه ویکتور فرانکنشتاین مجروح را از دل یخ‌ها نجات می‌دهند، اما موجودی ناشناس به کشتی حمله می‌کند و خواستار تحویل ویکتور می‌شود. ویکتور داستان خود را برای کاپیتان اندرسون بازگو می‌کند: او پس از مرگ مادر و کودکی پرتنش، تصمیم می‌گیرد بر مرگ غلبه کند و موجودی خلق کند. با بودجه نامحدود هارلندر و کمک ویلیام، او از اجساد انسان‌های اعدام‌شده و سربازان جنگ کریمه برای ساخت موجود استفاده می‌کند. در حالی که موجود ابتدا کنترل‌نشده و خشمگین است، ویکتور او را زنجیر کرده و سعی در تربیت خشونت‌آمیز دارد. با گذشت زمان، مخلوق تجربه تنهایی، رنج و بی‌عدالتی را می‌آموزد و در نهایت از ویکتور می‌خواهد همسر مشابهی برای او خلق شود. ویکتور رد می‌کند و در حوادثی خشونت‌آمیز، الیزابت و ویلیام زخمی و کشته می‌شوند. تعقیب مخلوق تا قطب شمال ادامه دارد و پس از مرگ ویکتور، مخلوق تنها، منزوی و رها شده باقی می‌ماند.
موضوع و مضامین: فیلم علاوه بر سرگرمی، مضامین پیچیده‌ای را مطرح می‌کند. یکی از اصلی‌ترین مضامین، قدرت علم و خطرات علم بدون اخلاق است؛ ویکتور برای رسیدن به اهداف خود دست به خلق موجودی می‌زند بدون آنکه مسئولیت پیامدهای آن را بپذیرد. این موضوع با مثال زنجیر کردن مخلوق، رها کردن او و توجیه خشونت و کارهای اشتباه با هدف علمی مشخص می‌شود. فیلم به صورت ضمنی به خلق بی‌دلیل و ظلم خالق به مخلوق اشاره دارد؛ موجود با اجزای بدن دیگر انسان‌ها ساخته شده و فاقد روح انسانی است، که تقلیل جایگاه خالق و بحث معنویت را به صورت استعاری مطرح می‌کند. همچنین تنهایی، رنج، بی‌عدالتی و پوچی موجود از دیگر مضامین پررنگ فیلم است. مثال دیگر، تضاد میان ویکتور و مخلوق است که نشان می‌دهد خلق زندگی بدون مسئولیت، به فاجعه و آسیب می‌انجامد.
فیلم دارای شخصیت‌پردازی قوی است، به ویژه مخلوق که نه صرفاً هیولا، بلکه موجودی با احساس و آگاهی است. روایت دوطرفه از دیدگاه ویکتور و مخلوق، فیلم را چندلایه و انسانی می‌کند. طراحی بصری و جلوه‌های ویژه بسیار برجسته هستند و فضا، نورپردازی و موسیقی، شدت تعلیق و وحشت را افزایش می‌دهند. علاوه بر این، فیلم نقد اخلاقی و فلسفی را بدون لحن نصیحت‌گونه ارائه می‌دهد و شخصیت‌ها، به‌ویژه الیزابت، انسانی مستقل و منتقد جامعه نمایش داده می‌شوند.
روایت طولانی و پرجزئیات گاهی ریتم فیلم را کند می‌کند، به‌ویژه نیمه اول فیلم. شخصیت‌های فرعی مانند ویلیام و هارلندر عمق کافی ندارند و فقط نقش محرک داستان را ایفا می‌کنند. تغییراتی نسبت به رمان اصلی وجود دارد که ممکن است برخی طرفداران متن اصلی را ناراضی کند. همچنین برخی سکانس‌های فلسفی و روانشناختی می‌توانند برای مخاطب سنگین و پریشان‌کننده باشند.
آسیب‌ها و نکات هشداردهنده:
فیلم دارای خشونت شدید است؛ شامل بردین و قطعه کردن بدن انسان‌ها، خونریزی فراوان و نمایش صحنه‌های خشن است. عنصر وحشت در خلق موجود و روزهای اولیه پس از زنده شدن او همراه با موسیقی و فضاسازی تاریک، مخاطب را در حالت رعب قرار می‌دهد. پریشانی روانی ناشی از ناکامی‌های ویکتور، رها کردن مخلوق و سختی‌های زندگی مخلوق و همچنین آسیب به خانواده و روابط نزدیک (نامزدی الیزابت و ویلیام، علاقه ویکتور و مخلوق، خشونت پدر و فضای سرد خانواده) از دیگر آسیب‌های فیلم هستند. یکی از مهم‌ترین آسیب‌ها، تقلیل جایگاه خالق و روح انسانی است؛ فیلم مخلوق را با اجزای بدن دیگر انسان‌ها خلق می‌کند و ویکت ور را خالقی ظالم، بی‌مسئولیت و خودخواه معرفی می‌کند که ضمن توجیه خشونت با علم، دین، معنویت و اخلاق را کم‌اهمیت جلوه می‌دهد.
نسخه پالایش‌شده فیلم برای بزرگسالان ۱۸ سال به بالا توصیه شده است، زیرا خشونت شدید، خونریزی، ترس و سکانس‌های روانی سنگین دارد. محتوای جنسی جزئی، زبان، مصرف الکل و خشونت خانوادگی نیز از آسیب‌ها دیگر است.
در مجموع، فرانکنشتاین (۲۰۲۵) یک اثر علمی‌تخیلی گوتیک است که ترکیبی از سرگرمی، وحشت و فلسفه اخلاقی را ارائه می‌دهد. فیلم با جلوه‌های بصری برجسته، شخصیت‌پردازی چندلایه و موسیقی تأثیرگذار، تجربه‌ای احساسی و درگیرکننده ایجاد می‌کند. با این حال خشونت شدید، پریشانی روانی و پیام ضمنی کاهش جایگاه خالق، از عناصر چالش‌برانگیز آن هستند.