نقد محتوایی فیلم سینمایی پرویز خان

Gauge Background Gauge Pointer

کارگردان :

کشور سازنده :

سال تولید :

توزیع‌کننده :

فیلم داستان مقطعی حساس از فوتبال ایران را روایت می‌کند؛ زمانی که پس از یک شکست سنگین، تیم ملی با بحران استعفای جمعی بازیکنان روبه‌رو می‌شود. در میانه فشارهای سیاسی، اجتماعی و شرایط جنگی، سرمربی تیم، پرویز دهداری، تصمیم می‌گیرد با تکیه بر اصول خود تیمی نو بسازد. او در مسیر ساخت این تیم با چالش‌های فراوانی مواجه می‌شود. فیلم روایتگر ایستادگی، تعهد و امید در شرایط دشوار است و به تقابل میان اصول‌گرایی و مصلحت‌گرایی می‌پردازد.

شاخص های منفی

پوشش و آرایش

No Data Found

توضیحات

پوشش‌ها گاها مناسب نیست.

آسیب به ارزش‌های اجتماعی

No Data Found

توضیحات

نهادهای تصمیم‌گیر در عرصه ورزش در فیلم به‌عنوان نیروهایی منفعت‌طلب معرفی می‌شوند که منافع گروهی را بر مصالح ملی ترجیح می‌دهند.

شاخص های مثبت

ارزش‌های اخلاقی

No Data Found

توضیحات

از ویژگی‌های شاخص فیلم پرویزخان می‌توان به تلاش خستگی‌ناپذیر اعضای تیم، ناامید نشدن برای رسیدن به مسابقات، ادب و احترام بازیکنان به مربی، اعتماد پرویزخان به جوانان و فرصت‌دادن به آن‌ها، و همچنین تغییر تاکتیک توسط دهداری هنگام بازی برای رسیدن به پیروزی اشاره کرد.

ترویج ارزشهای اجتماعی

No Data Found

توضیحات

در فیلم پرویزخان، وطن‌پرستی هم در جبهه جنگ و هم در زمین فوتبال به تصویر کشیده شده است. پیروزی تیم ملی در مسابقه، نوعی مبارزه علیه دشمن و نشانه‌ای از غرور ملی دانسته می‌شود. پرویز دهداری با وجود امکان ترک کشور و رفتن نزد پسرش، می‌ماند تا در این مبارزه ملی از طریق فوتبال نقش داشته باشد.

نقد اجتماعی-سیاسی

No Data Found

توضیحات

این فیلم با به تصویر کشیدن افراد افراطی، به ظاهرگرایی و برچسب‌زنی‌های مذهبی یا غیرمذهبی نقد می‌کند و نشان می‌دهد چگونه چنین رفتارهایی در آن مقطع زمانی رواج داشته است.

الگوی اسلامی-ایرانی

No Data Found

توضیحات

پرویز خان در این فیلم به‌عنوان مربی‌ای دلسوز و میهن‌دوست به تصویر کشیده شده است و الگویی ارزشمند در این زمینه به شمار می‌رود.

خلاصه داستان

مشاهده (حاوی اسپویل)

فیلم با شکست تیم ملی فوتبال ایران در برابر کویت در بازی‌های آسیایی 1986 سئول آغاز می‌شود. پس از بازگشت، چهارده بازیکن اصلی تیم ملی به دلیل اختلاف با سرمربی، پرویز دهداری، استعفا می‌دهند. آن‌ها معتقدند که دهداری به‌طرزی سخت‌گیرانه و انعطاف‌ناپذیر تیم را اداره می‌کند و اصول او را غیرقابل‌پذیرش می‌دانند. یکی از دلایل اصلی تنش، برخورد دهداری با بازیکنی است که با وجود گل‌زنی، به خاطر نادیده‌گرفتن دستورات انضباطی، مورد مواخذه قرار می‌گیرد.
این استعفا بحران بزرگی برای تیم ایجاد می‌کند، به‌خصوص با نزدیک‌بودن مسابقات مقدماتی المپیک 1988. فشار رسانه‌ها و مردم بر دهداری برای استعفا افزایش می‌یابد. حتی خانواده‌اش نیز از او می‌خواهند کناره‌گیری کند. در مجلسی که برای بررسی وضعیت تیم تشکیل می‌شود، چالش‌های سیاسی نیز مطرح می‌شود: سرهنگ حسینی به ارتباط بازی ایران و کویت با کنفرانسی در کویت اشاره می‌کند که ممکن است به نفع صدام تمام شود. عارف‌پور، نماینده مجلس، رفتارهای دهداری را به تسویه‌حساب‌های شخصی تعبیر می‌کند. اما دهداری با پشتیبانی سجادی، رئیس فدراسیون و شاگرد قدیمی‌اش، در برابر استعفا مقاومت می‌کند.
در ادامه، دهداری تصمیم می‌گیرد تیمی جدید با بازیکنان گمنام و جوان از سراسر کشور تشکیل دهد. او و مربی‌اش به مکان‌هایی چون پادگان‌ها و محلات مختلف می‌روند تا بازیکنان مستعد را بیابند. در این مسیر با چالش‌هایی روبه‌رو می‌شوند؛ از کمبود امکانات گرفته تا محدودیت‌های شخصی بازیکنان. در نهایت، با وسواس و سخت‌گیری، تیمی شکل می‌گیرد که تمرینات سخت و منظمی را پشت سر می‌گذارد. دهداری به مشکلات شخصی بازیکنان نیز رسیدگی می‌کند، از خرید کفش برای جواد زرینچه تا کمک مالی به سیروس قایقرام، که پس از عذرخواهی، دوباره به تیم بازمی‌گردد.
با توجه به شرایط جنگی کشور، خوابگاه تیم به مردم جنگ‌زده واگذار می‌شود و بازیکنان در کنار دریاچه‌ای اسکان داده می‌شوند. شکست عملیات کربلای 4، مقامات کشور را نسبت به بازی با کویت مردد می‌کند. با وجود فشارها، دهداری بر موضع خود پایدار می‌ماند. سجادی که برخلاف نظر مافوق خود، رأی کمیتۀ انضباطی را به نفع دهداری منتشر کرده، از سمت خود برکنار می‌شود.
دهداری که تصمیم گرفته بود به آلمان نزد پسرش برود، با دیدن شرایط سخت بازیکنان، منصرف می‌شود و حتی برای بازگرداندن کامیاب، یکی از بازیکنان مستعفی و کلیدی، به قطر می‌رود؛ اگرچه شرط کامیاب برای تغییر سبک بازی را نمی‌پذیرد. تیم ملی برای تأمین هزینه‌های سفر، از طریق فروش گوشت اهدایی وزیر کشاورزی، بلیت تهیه می‌کند.
در نهایت، در آستانۀ بازی، سرهنگ حسینی از دهداری می‌خواهد که به دلیل ملاحظات امنیتی و احتمال تکرار حملات روانی از سوی عراق، از بازی انصراف دهد. اما دهداری تصمیم‌گیری را به بازیکنان می‌سپارد. در بازی، تیم ایران ابتدا تحت فشار قرار می‌گیرد اما با تغییر تاکتیکی دهداری پس از سال‌ها، بازی هوایی را در پیش می‌گیرد و با گل‌های کریم باوی و همکاری عابدزاده، کویت را شکست می‌دهد. این پیروزی، نه تنها ورزشی، بلکه حیثیتی و ملی تلقی می‌شود؛ چراکه پس از ده سال، ایران موفق می‌شود کویت را شکست دهد و روحیۀ ملی و مقاومت را تقویت کند.

نقد محتوایی

فیلم پرویزخان به نویسندگی و کارگردانی علی ثقفی، اثری درام و ورزشی است که بر اساس زندگی پرویز دهداری، مربی فقید و اخلاق‌مدار تیم ملی فوتبال ایران ساخته شده است. این فیلم در نخستین تجربه کارگردانی ثقفی تولید شده و در چهل‌ودومین جشنواره بین‌المللی فیلم فجر به نمایش درآمد. پرویزخان موفق شد سیمرغ بلورین بهترین تدوین و بهترین فیلم اول را از آن خود کند؛ دستاوردی قابل‌توجه برای فیلمی که روایتی تاریخی، اجتماعی و ورزشی را در هم آمیخته است.
ماجرای فیلم در بستر تاریخی دهه ۱۳۶۰ شمسی روایت می‌شود؛ دورانی بحرانی در تاریخ معاصر ایران که با جنگ ایران و عراق، فشارهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی همراه بود. در چنین فضایی، فوتبال ایران نیز از آسیب‌ها در امان نماند. استعفای جمعی بازیکنان تیم ملی، ناکارآمدی مدیریت ورزشی و دخالت‌های سیاسی، تیم ملی را در آستانه فروپاشی قرار داده بود. در این میان، پرویز دهداری به‌عنوان سرمربی، مسئولیت بازسازی تیم ملی را بر عهده می‌گیرد.
در قلب روایت پرویزخان، شخصیت پرویز دهداری قرار دارد؛ مردی استوار با باورهای اخلاقی عمیق که در برابر فشارهای درونی و بیرونی ایستادگی می‌کند. فیلم، او را نه صرفاً به‌عنوان یک مربی ورزشی، بلکه به‌عنوان یک معلم اخلاق و نماد اصول‌گرایی به تصویر می‌کشد. او باور دارد که موفقیت در فوتبال باید بر پایه‌ صداقت، فداکاری، جوان‌گرایی و روحیه‌ی ملی بنا شود، نه بر اساس زد و بندهای سیاسی یا منافع فردی.
فیلم پرویزخان در کنار بازنمایی تلاش‌های یک مربی، انتقادی آشکار به ساختار مدیریتی ورزش کشور دارد. نهادهای تصمیم‌گیر در عرصه ورزش در فیلم به‌عنوان نیروهایی منفعت‌طلب معرفی می‌شوند که منافع گروهی را بر مصالح ملی ترجیح می‌دهند. در مقابل، دهداری با مقاومت بر اصول خود، نماینده‌ی نسلی می‌شود که همچنان به آرمان‌گرایی و صداقت در مدیریت پایبندند. همچنین فیلم با گفتمانی ملی‌گرایانه، به ارزش‌هایی چون اتحاد، خودباوری، و تلاش برای سربلندی ایران تأکید دارد. حضور بازیکنان جوانی که در کنار پرویزخان قرار می‌گیرند، نمایانگر امیدی تازه به آینده‌ای روشن‌تر برای فوتبال کشور است.
دهداری در فیلم، به‌جای تکیه بر ستارگان قدیمی یا چهره‌های پرنفوذ اما مسئله‌دار، به بازیکنان جوان و گمنام اعتماد می‌کند. او معتقد است آینده فوتبال ایران در دستان نسلی است که تربیت می‌شود، نه در حفظ چهره‌هایی که ممکن است اصول را زیر پا بگذارند. این نگاه، جلوه‌ای از دیدگاه تربیتی و اصلاح‌طلبانه‌ی اوست.
فیلم پرویزخان به‌ویژه برای مخاطبان ایرانی، به‌خصوص علاقه‌مندان به تاریخ فوتبال ایران و مسائل اجتماعی دهه ۶۰، اثری تأثیرگذار است. نوجوانان و جوانانی که با فضای آن دوران آشنا نیستند، از طریق این فیلم می‌توانند با بخش مهمی از تاریخ ورزشی و اجتماعی کشور آشنا شوند. فیلم نه تنها حس نوستالژی برای نسل‌های قدیمی‌تر ایجاد می‌کند، بلکه درسی از پایداری بر اصول را به نسل امروز منتقل می‌کند.
پرویزخان تنها یک فیلم ورزشی نیست، بلکه اثری است اجتماعی با لایه‌هایی از دغدغه‌های اخلاقی و ملی. این فیلم روایت مردی است که در میانه‌ی طوفان بحران‌ها، به‌جای سازش، راه ایستادگی را برگزید. روایتی الهام‌بخش از وفاداری به میهن، اصول حرفه‌ای و ایمان به جوانان. اثری که نشان می‌دهد در میدان ورزش، گاه اخلاق مهم‌تر از نتیجه است.

خانهارزیابی فیلم رصد رسانهکودکدرباره ما