فیلم اتاقک گِلی از جمله آثار دفاع مقدسی اخیر سینمای ایران است که با نگاهی بومی و اقلیمی، به بازنمایی بخشی کمتر دیده‌شده از جنگ ایران و عراق در مناطق غربی کشور می‌پردازد. اثر با تمرکز بر روستایی در استان کرمانشاه، روایتی انسانی از مقاومت مردم و رزمندگان در برابر حملۀ سازمان مجاهدین خلق (منافقین) در تابستان ۱۳۶۷ و در جریان عملیات مرصاد ارائه می‌دهد.
شاهو، جوانی روستایی و رانندۀ کامیون در یکی از روستاهای کرمانشاه، عاشق دختری به نام خزال است. پدر خزال به دلیل گمان اشتباهش مبنی بر اینکه شاهو عامل فراری‌دادن پسرش به ترکیه و کشته‌شدن اوست، از ازدواج آن‌ها جلوگیری می‌کند. شاهو زندگی آرامی دارد و از خدمت سربازی نیز سر باز زده است. اما هنگامی که در مسیر کاری خود به گروهی از رزمندگان سپاه و بسیج برخورد می‌کند، درمی‌یابد که روستایش به اشغال منافقین درآمده است. او برای نجات مردم و معشوقش ناخواسته وارد میدان نبرد می‌شود و در کنار رزمندگان به دفاع از روستا می‌پردازد.
درون‌مایه‌ها و مضامین محوری:
۱. بی‌رحمی و دورویی منافقین: فیلم کوشیده است تا با نمایش رفتارهای ضدانسانی منافقین، چهرۀ واقعی آنان را به‌عنوان دشمنان مردم ایران عیان سازد. رفتار خشن، بی‌رحمانه و فریب‌کارانۀ آنان با مردم بی‌دفاع روستا، تم اصلی در بخش میانی فیلم را شکل می‌دهد و زمینه‌ای برای درک تحول شخصیت شاهو فراهم می‌کند.
۲. رشادت و ایثار رزمندگان و مردم: در نقطۀ مقابل، فیلم بر فداکاری و ازخودگذشتگی نیروهای سپاه و بسیج و مردم روستا تأکید دارد. تصویر مادران، زنان و جوانانی که در کنار رزمندگان می‌جنگند، بیانگر همبستگی و ایمان جمعی است که از اراده و غیرت مردم برمی‌خیزد.
۳. همدلی و اتحاد: همکاری میان رزمندگان شهری و اهالی روستا، نماد اتحاد ملی در برابر دشمن مشترک است. فیلم در پی آن است که نشان دهد دفاع مقدس صرفاً یک نبرد نظامی نبود، بلکه عرصۀ همدلی و فداکاری مردم در سطوح مختلف جامعه بود.
از نقاط قوت و ضعف فیلم می‌تان به این موارد اشاره کرد:
استفاده از اقلیم و لهجه محلی: به‌کارگیری زبان و لهجۀ کردی، لباس‌ها و آداب محلی، به فیلم رنگ‌وبوی بومی داده و به اصالت روایت کمک کرده است.
رویکرد انسانی به قهرمان: شاهو، برخلاف بسیاری از قهرمانان کلیشه‌ای سینمای دفاع مقدس، شخصیتی عادی و حتی ترسوست که در بستر حوادث رشد می‌کند. این تغییر تدریجی، یکی از نقاط قوت دراماتیک فیلم است.
ضعف در منطق روایی و شخصیت‌پردازی دشمن: در عین حال، برخی از رفتارها و تصمیم‌های نظامی رزمندگان غیرمنطقی و شعاری به نظر می‌رسد. همچنین شخصیت‌های منافقین، تیپیک و فاقد عمق روانی هستند؛ فیلم به‌جای شناخت دقیق دشمن، تنها به نمایش سطحی از خشونت آنان بسنده کرده است.
فیلم اتاقک گِلی از یک‌سو در بازنمایی زندگی ساده و صمیمی روستایی و ارزش‌های اخلاقی چون عشق، غیرت و شجاعت موفق عمل می‌کند، و از سوی دیگر در سطح مفهومی، تصویری انسانی و ملی از دفاع مقدس ارائه می‌دهد. با این حال، فقدان پرداخت دقیق به وجوه دینی و اعتقادی جنگ، و نیز ضعف پژوهشی در جزئیات تاریخی عملیات مرصاد، باعث شده فیلم از عمق ایدئولوژیک و روایی لازم فاصله بگیرد. از حیث تکنیکی، فیلمبرداری در اقلیم طبیعی کرمانشاه، تدوین روان و ریتم مناسب صحنه‌های نبرد از نقاط قوت اثر است. با وجود این، برخی دیالوگ‌ها و موقعیت‌ها به سمت شعارگرایی میل می‌کنند و از تأثیر دراماتیک فیلم می‌کاهند.
فیلم می‌کوشد تا با روایت انسانی از جنگ، مفاهیمی چون ایثار، وفاداری، و دفاع از مردم بی‌دفاع را در قالبی ملموس و عاطفی به تصویر بکشد. این نگاه غیرشعاری و واقع‌گرایانه به مردم و روستا، باعث می‌شود اتاقک گِلی برای مخاطب امروز نیز پیامی روشن و اخلاقی داشته باشد: اینکه قهرمان واقعی، کسی است که در بزنگاه خطر، از منفعت شخصی می‌گذرد و برای دیگران می‌جنگد.
با وجود مضمون اخلاقی و انسانی فیلم، برخی از صحنه‌ها ـ از جمله نمایش زخمی‌شدن، شهادت رزمندگان، و فضای خشن نبرد ـ ممکن است برای کودکان و نوجوانان خردسال آزاردهنده باشد. به همین دلیل، پیشنهاد می‌شود حداقل سن مناسب برای تماشای فیلم ۱۲ سال به بالا باشد. افزایش رده‌ی سنی به دلیل وجود صحنه‌های ناراحت‌کننده از جراحت و مرگ، فضای تیره‌ی جنگی و مضامین تلخ انسانی است. با این حال، فیلم فاقد محتوای نامناسب اخلاقی است و برای نوجوانان و بزرگسالان، اثری آموزنده و تأمل‌برانگیز محسوب می‌شود.
فیلم اتاقک گِلی در چهل و یکمین جشنواره فیلم فجر (۱۴۰۱) با استقبال داوران روبه‌رو شد و توانست سه جایزه مهم را از آن خود کند: سیمرغ بلورین جایزه ویژه هیئت داوران به داود صبوری (تهیه‌کننده)، سیمرغ بلورین بهترین کارگردان فیلم اول به محمد عسگری و سیمرغ بلورین بهترین تدوین به میثم مولایی تعلق گرفت.
اتاقک گِلی در مجموع تلاشی صادقانه برای بازنمایی بُعد انسانی دفاع مقدس و مقاومت مردم مناطق غربی کشور است. اثر در فضاسازی، بازی‌های طبیعی و استفاده از بستر اقلیمی موفق است، اما در سطح روایت و شخصیت‌پردازی دچار کلیشه و کم‌عمقی می‌شود. با وجود این، نگاه انسانی و اخلاقی فیلم، آن را به نمونه‌ای قابل‌احترام در سینمای دفاع مقدس معاصر بدل کرده است.