«نقشه خانواده» یا «برنامه خانوادگی» (The Family Plan) یک فیلم کمدی–اکشن آمریکایی محصول سال ۲۰۲۳ به کارگردانی سایمون سلان جونز و نویسندگی دیوید کاگشال است. مارک والبرگ در نقش اصلی، در کنار میشل موناهن، زویی کولتی، ون کرازبی، سعید تغماوی، مگی کیو و سیاران هیندز ایفای نقش می‌کنند. این فیلم توسط استودیوهای اپل تولید و در ۱۵ دسامبر ۲۰۲۳ از طریق پلتفرم Apple TV+ منتشر شد. اثر با وجود دریافت نقدهای عمدتاً منفی، برای مدتی به پربیننده‌ترین فیلم این پلتفرم تبدیل شد
داستان درباره دن مورگان، فروشنده خودرو در حومه نیویورک است که سال‌ها پیش زندگی خشونت‌آمیز خود را به‌عنوان یک آدمکش حرفه‌ای کنار گذاشته و با هویتی جدید تشکیل خانواده داده است. او هجده سال زندگی آرامی را در کنار همسرش جسیکا و سه فرزندشان تجربه می‌کند، اما افشای ناگهانی گذشته‌اش همه‌چیز را برهم می‌زند. کارفرمای سابق دن که در واقع پدر اوست، با فرستادن آدمکش‌ها، خانواده را وارد سفری پرخطر می‌کند. در جریان این سفر، حقیقت‌های پنهان آشکار می‌شود و اعضای خانواده ناچارند برای نجات یکدیگر متحد شوند؛ اتحادی که در نهایت به بازسازی اعتماد و تقویت پیوندهای خانوادگی می‌انجامد.
مضمون غالب فیلم در درجه اول سرگرمی‌محور است، اما در دل این ساختار، مضامین مشخصی دیده می‌شود. مهم‌ترین مضمون، اهمیت نهاد خانواده و فداکاری برای حفظ آن است؛ جایی که شخصیت اصلی حاضر است گذشته، امنیت شغلی و حتی جان خود را برای خانواده‌اش به خطر بیندازد. فیلم همچنین زندگی یکنواخت روزمره را به چالش می‌کشد و هیجان، تحرک و تجربه مشترک را عاملی برای پویایی روابط معرفی می‌کند. مضمون جبران گذشته و امکان بازگشت نیز پررنگ است؛ این‌که هیچ‌گاه برای اصلاح اشتباهات دیر نیست. در کنار این‌ها، درک نوجوانان و کاهش شکاف نسلی از طریق گفت‌وگو و فعالیت مشترک از پیام‌های فرعی اما مهم فیلم است.
از نقاط قوت فیلم می‌توان به ریتم تند و سرگرم‌کننده، ترکیب اکشن با کمدی و تمرکز بر یک خانواده منسجم اشاره کرد. رابطه دن با فرزندان نوجوانش—به‌ویژه در خط داستانی کایلِ گیمر و نینای دانشجو—به شکلی قابل‌درک و کاربردی ترسیم می‌شود و الگوهایی برای تعامل سالم والد–فرزند ارائه می‌دهد. همچنین رابطه عاشقانه و همراهانه زن و شوهر به‌عنوان یکی از پایه‌های استحکام خانواده به‌خوبی برجسته می‌شود. بازی مارک والبرگ در نقش پدری دوگانه (خانواده‌دوست/گذشته‌دار) قابل‌قبول است و به پیشبرد فضای سرگرم‌کننده کمک می‌کند.
فیلم از نظر داستانی قابل پیش‌بینی است و عمق روان‌شناختی شخصیت منفی محدود می‌ماند. اتکای زیاد به کلیشه‌های اکشن و شوخی‌های ساده باعث می‌شود برخی موقعیت‌ها تکراری به نظر برسند. همچنین لحن کمدی در بخش‌هایی با خشونت شدید هم‌نشین می‌شود که می‌تواند ناهمگونی ایجاد کند. پرداخت برخی خطوط فرعی، به‌ویژه درباره پیامدهای اخلاقی دروغ و پنهان‌کاری، سطحی باقی می‌ماند.
آسیب‌ها و ناهنجاری‌ها:
فیلم حاوی خشونت نسبتاً بالاست؛ درگیری‌های فیزیکی، تیراندازی و کشته شدن افراد در قالب اکشن کمدی نمایش داده می‌شود و در نیمه پایانی جدی‌تر می‌گردد. تعقیب‌وگریز، رانندگی خطرناک، رشوه‌دهی، دروغ و پنهان‌کاری از دیگر ناهنجاری‌هاست. در حوزه روابط اروتیک، صحنه‌ها پالایش‌شده اما قابل تشخیص‌اند؛ بوسه، معاشقه غیرصریح، اشاره‌های کلامی جنسی و پوشش‌های نامناسب در برخی سکانس‌ها دیده می‌شود. نمایش بار، کلوپ، قمار، رقص و نیز خیانت عاطفی در خط داستانی نینا وجود دارد.
با توجه به میزان خشونت، اشارات جنسی غیرصریح و برخی ناهنجاری‌های رفتاری، نسخه پالایش شده تماشای فیلم برای نوجوانان بالای ۱۵ یا ۱۶ سال مناسب‌تر است.
در مجموع، «برنامه خانوادگی» اثری سرگرم‌کننده در ژانر اکشن–کمدی است که با تکیه بر سفر و خطر، پیام‌های مثبتی درباره ارزش خانواده، فداکاری، درک نوجوانان و امکان جبران گذشته منتقل می‌کند. هرچند خشونت و برخی ناهنجاری‌ها در آن بالاست، لحن کمدی از ایجاد دلهره جدی جلوگیری می‌کند. در مجموع، فیلم برای مخاطبانی که به دنبال سرگرمی سبک با محوریت خانواده هستند گزینه‌ای قابل‌قبول است، مشروط بر توجه به رده سنی و ترجیح نسخه‌های پالایش‌شده.