فیلم «نوروز» ساخته‌ی سهیل موفق و محصول سال ۱۴۰۲، اثری فانتزی با ساختار رئالیسم جادویی است که در بخش سودای سیمرغ چهل‌ودومین دوره‌ی جشنواره‌ی فیلم فجر حضور داشته است. این فیلم نخستین تجربه در تاریخ سینمای ایران است که آیین‌ها، افسانه‌ها و اسطوره‌های نوروزی را در قالبی روایی و سینمایی بازآفرینی می‌کند. «نوروز» تلاش دارد با استفاده از نمادها و شخصیت‌های کهن ایرانی، مفاهیم فرهنگی، اجتماعی و روان‌شناختی مرتبط با این جشن باستانی را به کودکان آموزش دهد و آن‌ها را با ارزش‌هایی چون امید، همبستگی و مقاومت در برابر دشواری‌ها آشنا کند.
فیلم با تهدید نابودی بهار توسط اهریمن آغاز می‌شود. عمو نوروز در مسیر رسیدن به کلبه‌ی ننه سرما و یافتن حاجی فیروز دچار سانحه می‌شود و طوفانی بزرگ شکل می‌گیرد. در این میان، کودکان داستان می‌کوشند با همکاری و ایمان، مانع نابودی نوروز شوند.
فیلم «نوروز» از نظر تصویری و فضاسازی یکی از آثار چشم‌نواز سال‌های اخیر سینمای ایران است. طراحی صحنه، موسیقی و استفاده از رنگ‌ها به‌خوبی حال‌وهوای آیینی و افسانه‌ای نوروز را منتقل می‌کنند و بازیگران باتجربه‌ای مثل علی نصیریان و شبنم مقدمی به فیلم اعتبار داده‌اند. از سوی دیگر، تلفیق رئالیسم جادویی با اسطوره‌های ایرانی ایده‌ای خلاقانه و کم‌سابقه در سینمای ایران است. با این حال، فیلم در ریتم روایت دچار کندی می‌شود و گاهی نمادپردازی‌ها آن‌قدر پررنگ هستند که مانع ارتباط احساسی مخاطب با داستان می‌شوند. شخصیت‌های فرعی نیز عمق کافی ندارند و فیلم گاهی بیش از حد بر جنبه آموزشی و آیینی تأکید دارد. در مجموع، «نوروز» اثری خوش‌ساخت و متفاوت است که از نظر فرهنگی ارزشمند است، اما از نظر درام و روایت گاهی سطحی و نامتوازن به نظر می‌رسد.
از موضوعات و مضامین فیلم می‌توان به این موارد اشاره کرد:
آشنایی با آیین‌ها و میراث فرهنگی: یکی از محورهای اصلی فیلم، معرفی نوروز به‌عنوان میراثی مشترک در میان کشورهای مختلف منطقه است. شخصیت‌هایی چون عمو نوروز، حاجی فیروز و ننه سرما نه تنها به‌عنوان عناصر اسطوره‌ای، بلکه به‌عنوان ابزار آموزشی برای انتقال مفاهیم فرهنگی، تاریخی و اجتماعی به نسل جدید به کار گرفته شده‌اند. بدین ترتیب، فیلم تلاشی آگاهانه برای تقویت پیوند کودکان با ریشه‌های فرهنگی و ملی خود دارد.
نقش اسطوره‌ها در چرخه‌ی طبیعت: فیلم بر پایه‌ی این ایده شکل گرفته است که نیروهای اسطوره‌ای در تعادل طبیعت و دگرگونی فصل‌ها نقش دارند. عمو نوروز در مسیر داستانی خود به نامی می‌آموزد که امید و پایداری می‌تواند حتی در سخت‌ترین شرایط، زندگی را دگرگون کند. از این منظر، فیلم پیامی روان‌شناختی و تربیتی دارد و می‌کوشد مفاهیمی چون امید، مقاومت و تلاش برای تغییر را به زبان کودکانه بیان کند.
آموزش همبستگی و همکاری اجتماعی: همکاری جمعی یکی از مفاهیم محوری فیلم است. کودکان برای نجات نوروز ناچارند با یکدیگر همکاری کنند، اختلاف‌ها را کنار بگذارند و هدف مشترکی را دنبال کنند. این پیام در بستر داستانی فانتزی، اهمیت کار گروهی و همیاری را به‌عنوان یکی از ارزش‌های اجتماعی بنیادین برجسته می‌سازد.
آسیب‌ها و نقاط ضعف محتوایی:
با وجود اهداف فرهنگی و آموزشی ارزشمند، فیلم «نوروز» از برخی ضعف‌های محتوایی و تربیتی نیز رنج می‌برد: تکیه بیش از حد بر تخیل و معجزه: تأکید افراطی بر عناصر جادویی ممکن است در ذهن مخاطبان خردسال این تصور را ایجاد کند که مشکلات زندگی با جادو یا نیروهای فراطبیعی قابل حل‌اند. این نگرش می‌تواند از واقع‌گرایی دور شود و در تربیت منطقی کودکان تأثیر منفی بگذارد.
بازنمایی غیرواقعی بحران‌های خانوادگی: خط داستانی مربوط به نامی و طلاق والدینش در قالبی خیالی بازنمایی شده است. این نوع پرداخت ممکن است باعث شود برخی از کودکان، مشکلات خانوادگی خود را نیز در قالبی جادویی تصور کنند و از مواجهه‌ی واقعی با مسائل زندگی دور بمانند.
راه‌حل‌های غیرواقعی برای مشکلات اجتماعی: فیلم در برخی لحظات، این پیام را القا می‌کند که مشکلات جسمی یا اجتماعی مانند بیماری آسم یا اختلافات خانوادگی می‌توانند با نیروی امید یا جادو به‌سادگی رفع شوند. این نگاه، اگرچه نمادین است، اما ممکن است درک نادرستی از تلاش و واقع‌گرایی در ذهن مخاطب کودک ایجاد کند.
در مجموع فیلم «نوروز» تجربه‌ای متفاوت و ارزشمند در سینمای کودک و نوجوان ایران است که با ترکیب افسانه و واقعیت، می‌کوشد مفاهیم فرهنگی و اجتماعی را در قالبی فانتزی به مخاطب منتقل کند. این اثر از نظر هنری و فرهنگی دستاوردی مهم محسوب می‌شود و می‌تواند ابزاری مؤثر برای آموزش مفاهیم امید، همبستگی و هویت فرهنگی باشد. با این حال، فیلم باید در نمایش واقعیت‌های زندگی و مرز میان تخیل و واقع‌گرایی محتاط‌تر عمل کند تا از انتقال پیام‌های غیرواقعی به کودکان جلوگیری شود. به‌طور کلی، «نوروز» اثری است فرهنگی و آموزنده، اما نیازمند تعادل بیشتر میان خیال و واقعیت در روایت تربیتی خود.