فیلم «بچه مردم» نخستین تجربه بلند سینمایی محمود کریمی است؛ اثری که در چهل‌وسومین جشنواره فیلم فجر به نمایش درآمد و با استقبال منتقدان و مخاطبان مواجه شد. این فیلم موفق شد سیمرغ بلورین بهترین فیلمنامه، بهترین کارگردانی اول و بهترین تدوین را به دست آورد و همچنین دیپلم افتخار بهترین فیلمبرداری را دریافت کرد. کریمی در نخستین فیلم خود، سراغ موضوعی کمتر پرداخته‌شده در سینمای ایران رفته است: سرنوشت نوجوانان پرورشگاهی در بستر تحولات تاریخی و اجتماعی ایران معاصر.
فیلم روایتگر زندگی ابوالفضل و سه دوست پرورشگاهی اوست که در دهه پنجاه، هم‌زمان با وقوع انقلاب، تصمیم می‌گیرند برای کشف گذشته و ریشه‌هایشان پرونده‌های خود را از پرورشگاه بدزدند. هر یک از این نوجوانان در مسیر کشف هویت خود با حقایق تلخ و متفاوتی روبه‌رو می‌شوند. ابوالفضل که در کودکی در پاساژ فردوسی گم شده، درمی‌یابد خانواده‌اش شاید زنده باشند. او بعدها به عنوان ویراستار در روزنامه‌ای مشغول می‌شود و در جریان جست‌وجویش با عشق، فداکاری و مفهوم واقعی خانواده روبه‌رو می‌شود.
کریمی با بهره‌گیری از لحن فانتزی در نیمه نخست فیلم، توانسته حس رویاپردازی و امید را در دنیای تلخ پرورشگاه به تصویر بکشد، و در نیمه دوم، با ورود به فضای انقلاب و جنگ، به واقع‌گرایی نزدیک‌تر شود. این تغییر لحن، اگرچه از نظر برخی منتقدان باعث گسست روایی شده، اما در عین حال به فیلم عمق معنایی بخشیده است. زیرا همان‌طور که شخصیت‌ها از کودکی و خیال به بزرگسالی و واقعیت قدم می‌گذارند، جهان فیلم نیز از رنگ‌های شاد و خیال‌انگیز به فضای خاکستری و پرتنش بدل می‌شود.
فیلم از نظر بصری اثری خوش‌رنگ و چشم‌نواز است. طراحی صحنه، ترکیب رنگ‌های گرم در فضای پرورشگاه و استفاده از نور طبیعی در سکانس‌های جنگ، به شکل‌گیری حال‌وهوای احساسی فیلم کمک کرده است. بازی‌های طبیعی چهار نوجوان از نقاط قوت فیلم به شمار می‌رود؛ آن‌ها در کنار بازیگران باتجربه‌ فضایی زنده و باورپذیر خلق کرده‌اند. موسیقی متن، در امتداد حس فانتزی و غم پنهان فیلم، به‌خوبی عمل می‌کند. تدوین نیز با ریتمی متعادل، میان گذشته و حال، خیال و واقعیت، پیوند برقرار می‌کند.
اگرچه «بچه مردم» در روایت و ایده موفق است، اما در نیمه پایانی تا حدی شعاری می‌شود. ورود مستقیم فیلم به مباحث جنگ و فداکاری، از ظرافت اولیه روایت می‌کاهد.
هرچند فیلم در برخی از مضامین عمیق نشده است اما در کل می‌توان به این موضوعات و درون‌مایه‌ها در فیلم اشاره کرد:
۱. جست‌وجوی هویت: هسته اصلی فیلم بر محور یافتن هویت و ریشه شکل گرفته است. نوجوانان پرورشگاهی، در غیاب خانواده و گذشته، به دنبال درک اینکه «چه کسی هستند» برمی‌آیند. فیلم این جست‌وجو را نه به‌عنوان کنجکاوی ساده، بلکه به‌عنوان ضرورتی انسانی و فلسفی نشان می‌دهد.
۲. خانواده به‌عنوان منبع هویت: فیلم بر این باور است که خانواده مهم‌ترین عامل شکل‌گیری هویت فردی است، اما هم‌زمان تأکید می‌کند که نبود خانواده پایان دنیا نیست. ابوالفضل و دوستانش با وجود رهاشدگی، از درون رشد می‌کنند و مسیر تازه‌ای برای معنا و تعلق پیدا می‌کنند. در کنار والدین بی‌مسئولیت، انسان‌های مهربان و حامی نیز هستند که جای خالی خانواده را پر می‌کنند.
۳. وطن به‌مثابه خانواده: فیلم در لایه‌ای استعاری، مفهوم میهن را جایگزین مفهوم خانواده می‌کند. نوجوانانی که هیچ پناهی ندارند، در نهایت وطن را خانه خود می‌بینند و با فداکاری در جبهه، معنای تازه‌ای برای «تعلق» می‌سازند. از این منظر، پرورشگاه تمثیلی از جامعه و مادر (مهین‌خانم) نمادی از ایران است که همه را زیر یک سقف نگه می‌دارد.
۴. عشق، رفاقت و مسئولیت: چهار محور احساسی فیلم – عشق، رفاقت، وطن و جنگ – به‌گونه‌ای در هم تنیده‌اند که روایت را انسانی‌تر می‌کنند. ابوالفضل در مسیر جست‌وجوی مادر، با عشق، دوستی عمیق و مسئولیت در برابر سرنوشت جمعی روبه‌رو می‌شود. این عناصر، در کنار هم، نوعی بلوغ شخصیتی و اخلاقی را در او رقم می‌زنند.
به دلیل مضامین عاطفی، مفاهیم تاریخی و صحنه‌های مرتبط با جنگ، رده سنی پیشنهادی فیلم بالای ۱۵ سال است. نوجوانان و بزرگسالان بهتر می‌توانند با مفاهیم هویت، مسئولیت، فقدان و رشد درون‌فردی ارتباط برقرار کنند.
«بچه مردم» یکی از آثار متفاوت است؛ فیلمی که با نگاهی انسانی و روایتی نو، سرگذشت نسلی گمشده میان پرورشگاه، انقلاب و جنگ را بازمی‌گوید. با وجود برخی ناهماهنگی‌های روایی در پایان، این فیلم می‌تواند مخاطب را هم در سطح احساسی و هم در سطح فکری درگیر کند.