«داستان آمریکایی» (American Fiction) یک فیلم کمدی-درام آمریکایی محصول سال ۲۰۲۳ است که توسط کورد جفرسون نوشته و کارگردانی شده است. این اثر نخستین فیلم بلند او محسوب می‌شود و اقتباسی از رمان «پاک کردن» اثر پرسیوال اورت (۲۰۰۱) است. تازه‌بودن نگاه فیلم در نقد فضای نشر و بازنمایی کلیشه‌های نژادی، جایگاه ویژه‌ای در سینما برای آن ایجاد کرده است. بازیگران اصلی فیلم شامل جفری رایت، تریسی الیس راس، ایسا رای و استرلینگ کی براون هستند. فیلم جایزه اسکار بهترین فیلم‌نامه اقتباسی را دریافت کرد.
قهرمان داستان، تلونیوس «مانک» الیسون، نویسنده و استاد دانشگاهی سیاه‌پوست است که آثار ادبی او با وجود تحسین دانشگاهیان، در بازار فروش موفق نیستند. ناشران اثر جدیدش را رد می‌کنند چون «به اندازه کافی سیاه» نیست. درحالی‌که مانک از این رویکرد کلیشه‌محور و تجاری خسته است، در اقدامی هجوآمیز، کتابی بر پایه کلیشه‌های تقلیل‌دهنده درباره سیاه‌پوستان می‌نویسد؛ محتوایی کاملاً برخلاف معیارهای شخصیتی و اخلاقی او. این اثر، به‌صورت غیرمنتظره با استقبال شدید روبه‌رو می‌شود و او را وارد وضعیتی متناقض می‌کند: از یک سو موفقیت و شهرت، از سوی دیگر شرم و بحران هویتی. داستان فیلم در کنار نقد صنعت نشر، ابعاد شخصی زندگی مانک ازجمله خانواده، روابط عاشقانه و مواجهه با بیماری مادر را دنبال می‌کند.
فیلم بیش از آن‌که صرفاً روایت‌کننده یک زندگی شخصی باشد، به نقد اجتماعی و فرهنگی می‌پردازد. مضمون اصلی اثر آن است که پذیرش واقعی اقلیت‌ها با احساس‌گرایی و شعار رخ نمی‌دهد و صنعت نشر و رسانه‌ها در بسیاری موارد تصویری کلیشه‌ای و سطحی از آنان ارائه می‌کنند. فیلم نشان می‌دهد که حتی آثار هنری «منتقد» کلیشه‌ها در معرض آن‌اند که به همان کلیشه‌ها تبدیل شوند. در سطحی دیگر، فیلم درباره صادق‌بودن با خود است؛ تضاد بین خواستن احترام و خواستن موفقیت، بین حقیقت هنری و واقعیت بازاری. همچنین روابط خانوادگی و مسائل هویتی، به‌ویژه برای شخصیت کلیف، مضمون مهمی در پیشبرد روایت است.
از مهم‌ترین نقاط قوت فیلم، بازی تحسین‌برانگیز جفری رایت است که تناقض درونی مانک را به شکلی ملموس و معتبر نمایش می‌دهد. فیلم در نقد اجتماعی خود هوشمندانه و غیرشعاری عمل می‌کند و طنز تلخش، مخاطب را وادار به تأمل می‌کند. روایت چندلایه، دیالوگ‌های قوی و جسارت در سخن‌گفتن از موضوعات حساس، آن را از فیلم‌های ساده «پیام‌محور» متمایز می‌کند. از سوی دیگر، شیوه «فیلم در فیلم» در پایان، خلاقیتی ساختاری است که ارزش سینمایی اثر را بالا می‌برد. در مقابل، فیلم ضعف‌هایی نیز دارد. پرداخت برخی شخصیت‌های جانبی، مانند زنان خانواده، سطحی‌تر از محور اصلی است. در بخش‌هایی از فیلم، به‌خصوص پایان، گره‌گشایی‌ها برای برخی مخاطبان مبهم یا ناکافی به‌نظر می‌رسد. همچنین گاهی تعدد خطوط داستانی (ژانر هجو، درام خانوادگی، نقد ادبی) مخاطب را از تمرکز اصلی دور می‌کند.
فیلم از نظر محتوایی ممکن است برای برخی مخاطبان مسئله‌ساز باشد. در سطح اعتقادی، خانواده مانک نگاه غیرمذهبی دارند و عمل سوزاندن جسد و پخش خاکستر خواهرش، برخلاف ارزش‌های بسیاری از سنت‌های دینی است. همچنین رویکرد فیلم نسبت به موضوع همجنس‌گرایی، به‌گونه‌ای طبیعی و اجتماعی ارائه شده و حتی نهایتاً پذیرفته می‌شود که به‌عنوان نوعی ترویج و تطهیر آن تفسیر شود. علاوه‌براین، فیلم دارای بدزبانی، اشاره‌های جنسی، الکل و مواد مخدر است.
با توجه به بدزبانی شدید، مصرف مواد، مضامین جنسی و محتوای حساس اجتماعی، فیلم برای افراد زیر ۱۸ سال مناسب نیست و تماشای آن توصیه نمی‌شود.
در مجموع، «داستان آمریکایی» اثری جسورانه و طنز تلخ است که با ترکیب هوشمندانه نقد فرهنگی، روایت شخصیت‌محور و خلاقیت سینمایی. این فیلم سرگرمی صرف نیست و بر پایه تفکر انتقادی و نگاهی صریح به کلیشه‌ها عمل می‌کند.